Materiały budowlane i robocizna wciąż drożeją. W IV kw. 2022 r. podwyżki cen wielu materiałów budowlanych znów przyspieszyły. Wzrosły także koszty robocizny w budownictwie. Analitycy W Tabeli 1 zostały przedstawione zmiany procentowe stawek robocizny kosztorysowej w roku 2017 i dla porównania w 2016, które zostały zanotowane z ofert składanych przez wykonawców robót budowlanych. Jak widać w roku 2017 stawki robocizny do kosztorysowania wzrosły średnio w skali kraju od 3,8-4,6%, podczas gdy w roku 2016 najwyższy natomiast ceny robót budowlanych specjalistycznych (o 0,5%). * Większość cen robót budowlano-montażowych w grudniu 2015 r. była niższa niż w grudniu poprzedniego roku. Najbardziej spadły ceny robót związanych z izolacjami (o 2,7%), robót związanych ze ściankami działowymi z cegieł budowlanych, betonu komórkowego oraz Zgodnie z przepisami, zamawiający zaznaczył w SWZ, że przewiduje zmiany umowy w trakcie realizacji robót, m.in. dotyczące wynagrodzenia, a zasady opisał w projekcie umowy. Zamawiający założył (tutaj prezentujemy założenia zamawiającego w stylistyce zamieszczonej w umowie) : możliwość waloryzacji wynagrodzenia po upłynięciu 12 . Produkcja budowlano-montażowa wzrosła we wrześniu o wobec wzrostu o w sierpniu. Konsensus rynkowy wskazywał na wzrost produkcji budowlano-montażowej o Wnioski: Wrześniowa dynamika produkcji budowlano-montażowej była wyraźnie niższa w porównaniu do zanotowanej w sierpniu. Okazała się też niższa od średnich oczekiwań rynkowych. Warunki pogodowe we wrześniu sprzyjały realizacji projektów budowlanych, popyt jest ogólnie także nadal wysoki, a zatem to nie te czynniki stały za spowolnieniem. W całym trzecim kwartale, jak wynika z szacunków, tempo wzrostu produkcji budowlano-montażowej wyniosło ok. w porównaniu z około 2%-owym wzrostem r/r w drugim kwartale, co wskazuje na poprawę w sektorze budowlanym w tym okresie, choć można było mieć nadzieję na jeszcze lepsze wyniki. Z danych GUS wynika, że we wrześniu br. produkcja budowlano-montażowa wzrosła r/r w 2 działach budownictwa i tak w przypadku jednostek wykonujących roboty budowlane specjalistyczne był to wzrost o a w przypadku jednostek wznoszących obiekty inżynierii lądowej i wodnej wzrost o Spadek nastąpił w jednostkach zajmujących się budową budynków, o GUS podał także, że wartość produkcji budowlano-montażowej obejmująca roboty o charakterze inwestycyjnym w wrześniu br. wzrosła o w przypadku robót o charakterze remontowych odnotowano zaś wzrost o (w 2020 r. były to spadki o odpowiednio i Sektor budowlany, podobnie jak przemysł, będzie w kolejnych miesiącach nadal doświadczał wysokiego popytu. Niestety w jednym i drugim przypadku uwidaczniają się coraz bardziej te same problemy: braki mat I. DANE SZCZEGÓŁOWE NA I KWARTAŁ 2017 ORAZ STAWKI ROBOCIZNY KOSZTORYSOWEJ Z PODZIALEM NA REGIONY KRAJU | str. 13II. CENNIK MATERIAŁÓW Z NOTOWAŃ | str. 1710 PALIWA I PRZETWORY PALIW | str. 1711 WYROBY HUTNICTWA ŻELAZA | str. 1712 WYROBY PRZEMYSŁU METALI NIEŻELAZNYCH | str. 2413 WYROBY METALOWE | str. 2414 MATERIAŁY I PRODUKTY CHEMICZNE-CZĘŚĆ I | str. 3715 WYROBY CHEMICZNE-CZĘŚĆ II | str. 4016 SUROWCE MINERALNE, KRUSZYWA, MATERIAŁY I ELEMENTY KAMIENNE | str. 5717 MATERIAŁY WIĄŻĄCE ORAZ WAPIENNE I GIPSOWE | str. 6018 MATERIAŁY I WYROBY CERAMICZNE, WAPIENNO-PIASKOWE | str. 6219 ELEMENTY ŻELBETOWE BUDOWNICTWA KUBATUROWEGO | str. 6720 ELEMENTY ŻELBETOWE BUDOWNICTWA NIEKUBATUROWEGO | str. 7222 ELEMENTY I WYROBY BETONOWE | str. 7323 MATERIAŁY IZOLACYJNE AZBESTOWO-CEMENTOWE I OGNIOTRWAŁE ORAZ BETONY, ZAPRAWY I WYPRAWY | str. 7624 SZKŁO BUDOWLANE I TECHNICZNE | str. 8425 WYROBY Z CERAMIKI SZLACHETNEJ | str. 8626 MATERIAŁY DRZEWNE TARTE, PÓŁFABRYKATY, PŁYTY I SKLEJKI | str. 8727 STOLARKA, WYROBY Z DREWNA I MATERIAŁÓW ROŚLINNYCH | str. 9539 MATERIAŁY, PRODUKTY I WYROBY RÓŻNE | str. 102III. CENNIK NAJMU SPRZĘTU | str. 10511 MASZYNY DO ODSPAJANIA I PRZEMIESZCZANIA GRUNTU | str. 10512 MASZYNY DO ZAGĘSZCZANIA GRUNTU I NAWIERZCHNI DROGOWYCH | str. 10713 MASZYNY DO ROBÓT AGROTECHNICZNYCH I MELIORACYJNYCH | str. 10814 POMPY | str. 10915 MASZYNY WIERTNICZE | str. 11021 KAFARY, MŁOTY I WIBROMŁOTY | str. 11128 ŁODZIE, KRYPTY, BARKI, SZALDY, PROMY, KOTWIARKI I PONTONY | str. 11129 RÓŻNE URZĄDZENIA PŁYWAJĄCE | str. 11131 ŻURAWIE SAMOCHODOWE SAMOJEZDNE I GĄSIENICOWE | str. 11132 ŻURAWIE WIEŻOWE I SUWNICE BRAMOWE | str. 11234 WYCIĄGI TOWAROWO-OSOBOWE I BUDOWLANE | str. 11335 ŻURAWIKI, PODNOŚNIKI, WCIĄGARKI, WCIĄGNIKI | str. 11336 PRZENOŚNIKI TAŚMOWE | str. 11438 WÓZKI JEZDNIOWE | str. 11439 CIĄGNIKI, SAMOCHODY I PRZYCZEPY | str. 11442 ZBIORNIKI DO CEMENTU, KRUSZYWA, WODY, BETONU I ZAPRAW | str. 11643 BETONIARNIE I BETONIARKI | str. 11644 URZĄDZENIA DO TRANSPORTU BETONÓW I ZAPRAW | str. 11745 URZĄDZENIA DO ZAGĘSZCZANIA BETONÓW | str. 11746 URZĄDZENIA DO MIESZANIA, TRANSPORTU I NAKŁADANIA ZAPRAW | str. 11847 DESKOWANIA I ŚLIZGI | str. 11848 RUSZTOWANIA (NA 100 M2 RUSZTOWANIA) | str. 12051 MASZYNY DO BUDOWY NAWIERZCHNI BETONOWYCH | str. 12252 MASZYNY DO BUDOWY NAWIERZCHNI Z MAS BITUMICZNYCH | str. 12261 LOKOMOTYWY SPALINOWE | str. 12362 WAGONY TOWAROWE- NORMALNOTOROWE | str. 12363 DREZYNY I WÓZKI MOTOROWE- NORMALNOTOROWE | str. 12367 ŻURAWIE KOLEJOWE | str. 12468 POZOSTAŁE URZĄDZENIA TECHNICZNE | str. 12472 MASZYNY I URZĄDZENIA DO SKRAWANIA I ZGRZEWANIA METALI | str. 12673 PRZYRZĄDY KONTROLNO - POMIAROWE | str. 12774 MASZYNY DO OBRÓBKI DREWNA I ROBÓT PODŁOGOWYCH | str. 12775 MASZYNY DO OBRÓBKI BETONU I KAMIENIA | str. 12776 URZĄDZENIA MALARSKIE | str. 12777 URZĄDZENIA POZOSTAŁE W ROBOTACH WYKOŃCZENIOWYCH | str. 12778 URZĄDZENIA MONTAŻOWE OBIEKTÓW ENERGETYCZNYCH | str. 12881 MASZYNY I URZĄDZENIA DO WYTWARZANIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ | str. 12883 SPRĘŻARKI POWIETRZNE I ZBIORNIKI DO SPRĘŻONEGO POWIETRZA | str. 12984 WENTYLATORY | str. 129IV. KOSZTY JEDNORAZOWE ZA PRZEJAZD SPRZĘTU | str. 13111 MASZYNY DO ODSPAJANIA I PRZEMIESZCZANIA GRUNTU | str. 13112 MASZYNY DO ZAGĘSZCZANIA GRUNTU I NAWIERZCHNI DROGOWYCH | str. 13231 ŻURAWIE SAMOCHODOWE SAMOJEZDNE I GĄSIENNICOWE | str. 13232 ŻURAWIE WIEŻOWE I SUWNICE BRAMOWE | str. 13339 CIĄGNIKI, SAMOCHODY I PRZYCZEPY | str. 13346 URZĄDZENIA DO MIESZANIA, TRANSPORTU I NAKŁADANIA ZAPRAW | str. 13452 MASZYNY DO BUDOWY NAWIERZCHNI Z MAS BITUMICZNYCH | str. 13483 SPRĘŻARKI POWIETRZNE I ZBIORNIKI DO SPRĘŻONEGO POWIETRZA | str. 134V. CENNIK MATERIAŁÓW PRODUCENTÓW | str. 1353M (TMM) Nadarzyn | str. 135taśmy odblaskowe, folie odblaskowe, punktowe elementy odbblaskoweADW (ADW) Wyry | str. 136hydroizolacje, lakieryAGS (AGS) Harbutowice | str. 137środki do usuwania graffiti, powłoki zmywalne i nie zmywalneALAMENTTI (ALA) Kruszyna | str. 138płyty dachowe, płyty ścienneALPODACH (ALP) Żary | str. 139płyty dachowe, płyty ścienneALPOL GIPS (ALG) Fidor | str. 141kleje, posadzki, tynki, gruntyALTAX (ALT) Poznań | str. 143środki grzybobójcze, preparaty do ochrony, preparaty do drewnaAMAN (AMN) Sadki | str. 145płyty pouliretanowe ścienne, dachoweAMPEL (AMP) Suchy Las | str. 146wykładzinyATLAS (ATL) Łódź | str. 147tynki, masy, farbyBAKS (BKS) Karczew | str. 150ceowniki, kątownikBALEX (BAL) Bolszewo | str. 152płyty warstwowe, blachy trapezowe, panele ścienne, blachodachówkiBARLINEK (BRK) Kielce | str. 154deski barlineckieBARWA SYSTEM (BAS) Stawiguda | str. 156sufity rastroweBASF (BSF) Warszawa | str. 158kleje, zaprawy, szpachle, masy uszczelniające, tynki, farbyBAUMIT (BAU) Wrocław | str. 159tynki, podkłady, masy, zaprawyBETARD (BTD) Długołęka | str. 162bloczki fundamentowe, pustaki, płyty WPS, nadproża, pustaki TerivaBITUNOVA (BIT) Warszawa | str. 164emulsje asfaltoweBLACHOTRAPEZ (BLT) Warszawa | str. 165blachy trapezowe, dachówki, łącznikiBLACHPROFIL (BLP) Kraków | str. 166dachówki, uszczelnienia, blachyBM CONSULTING SP. Z (BMC) Gliwice | str. 167szyny, rozjazdy, podkładki, podrozjezdnice, śruby, łapki, łubkiBOLIX (BLX) Żywiec | str. 169masy, tynki, podkłady, gruntyBOSTA BETON (BOB) Warszawa | str. 170betony, zaprawy, piaskiBUD MAT (BUT) Płock | str. 172blachy, blachodachówkiBUDOKRUSZ (BUD) Grodzisk Mazowiecki | str. 173betony, zaprawyCEKOL (CEK) Gdańsk | str. 175chemia budowlanaCEMBRIT - IZOPOL (IZP) Trzemieszno | str. 176płyty faliste wiatrowniceCERAMIKA TUBĄDZIN (CTU) Cedrowice | str. 177płytki ceramiczneCERAMIKA TUBĄDZIN KOLEKCJA ZIENIA (CTZ) Cedrowice | str. 179płytki ceramiczneCERPOL (CRP) Krotoszyn | str. 180pustaki, belki stropoweCLASSEN (CSS) Zwonowice k. Rybnika | str. 181skrzydła ramowe, drzwi ppożCRH KLINKIER (CGH) Gliwice | str. 183cegły klinkieroweCZARNIK (CRN) Głogów Małopolski | str. 183płyty wióroweCZERNICA GRANIT (CZG) Gniewków | str. 185płyty granitowe, kruszywaDĄBEX (DBX) Grodzisk Mazowiecki | str. 186parkiety, podłogiDOLINA NIDY (DLN) Pińczów | str. 189chemia budowlanaDORKEN (DOR) Warszawa | str. 190membrany dachowe, izolacje muru, folieDREW-CAL (DRE) Polanów | str. 192schody, balustradyDREWEXPOL (DRX) Kleszczele | str. 193parkietyDRIZORO-CARMEN (DIZ) Bydgoszcz | str. 194powłoki, zaprawyDROG ZNAK (DRZ) Warszawa | str. 195oznakowanie poziome i pionowe, bariery parkingoweDROMET (DMT) Kolonia Chylice | str. 196kołpaki, gwoździe, nityDRYVIT (DRY) Warszawa | str. 197farby, gipsy, gładzieECOTHERM (ECT) Gniezno | str. 199płyty zmywalne, płyty do izolacjiEURONIT (ERN) Olkusz | str. 200folie, dachówki, płytki dachoweFAAC (FAC) Warszawa | str. 202szlabany automatyczne, napędyFAKRO (FKR) Nowy Sącz | str. 204okna , kołnierze uszczelniajaceFARBY KABE POLSKA (KAB) Warszawa | str. 206chemia budowlanaFERMACELL (XELLA) (FAR) Warszawa | str. 208płyty gipsowo-kartonowe, elementy jastrychoweFINDREW (FIN) Warszawa | str. 209materiały kolejoweGALRAD (GAL) Radom | str. 211sruby, wkrętyGAMRAT (GAM) Jasło | str. 212siding, narożniki, listwy wykończeniowe, podsufitkiGERDA (GDA) Sokołów | str. 213bramy, drzwiGERFLOR (GER) Poznań | str. 214wykładziny obiektoweGREINPLAST (GRE) Krasne | str. 216chemia budowlanaGUARDIAN (GUR) Lublin | str. 218maty izolacyjne, panele izolacyjneGUNNEBO (GUN) Orneta | str. 219gwoździe, wkrętyH+H (HPH) Warszawa | str. 221gazobetonyHENKEL- CERESIT (CER) Warszawa | str. 223chemia budowlanaHÖRMANN (HRN) Piaseczno | str. 229bramy garażoweICOPAL (ICP) Zduńska Wola | str. 230płyty styropianowe, papy asfaltoweISOVER (ISV) Gliwice | str. 234wyroby z wełny mineralnejIZODOM (IZD) Zduńska Wola | str. 236styropian, płytyIZOHAN (IZH) Gdynia | str. 237zaprawy, impregnaty, masy fugoweIZOLACJA JAROCIN (JAR) Jarocin | str. 239papy asfaltowe, masy, lepkiJADAR (JAD) Radom | str. 240płyty chodnikowe, obrzeża, kostka betonowaKLOPFER (KLF) Opole | str. 242drewno tarasowe, podbitki, więźby, deski szlaunkoweKNAUF (KNF) Warszawa | str. 244chemia budowlana, płyty cementoweKNAUF INSULATION (KNI) Warszawa | str. 245izolacjeKOLBET (KLB) Suwałki | str. 248elementy betonoweKONAR (KON) Skindzierz | str. 248deskiKONBET (KBT) Konarzyce | str. 250pustaki stropowe, belki stropoweKONSORCJUM STALI (KRS) Warsawa | str. 251kształtowniki, prętyKOPALNIE ODKRYWKOWE SUROWCÓW DROGOWYCH (KOS) Niemodlin | str. 254kruszywa, grysyKREISEL (KRE) Poznań | str. 255chemia budowlanaKRUSZEGO (KSZ) Rzeszów | str. 256kruszywa, grysy, tłucznieLAKMA (LAK) Warszowice | str. 258impregnaty do drewna, farbyLASER (LAS) Kraków | str. 259sufity podwieszaneLECA KERAMZYT WEBER (LCW) Warszawa | str. 260kruszywo, kermazytLEIER (LER) Wola Rędzińska | str. 262pustaki ścienne, nadproża, belkiLENTEX (LEN) Lubliniec | str. 263wykładziny, kleje do wykładzinLINDAB (LIN) Łomianki | str. 264blachy dachówkowe, rynnyMAJSTERPOL (MJP) Mienia | str. 265chemia budowlanaMARBET (MBT) Bielsko-Biała | str. 268płyty termoizolacyjneMARLEY (MRL) Warszawa | str. 269rynny, ruru spustoweMASTER MAS (MTR) Kraków | str. 270grunty, gładzie, masyMATIZOL (MTZ) Gorlice | str. 271papyMONIER (BRAAS) (BRS) Warszawa | str. 273chemia budowlanaMUREXIN (MUR) warszawa | str. 274chemia budowlanaMUROTHERM (MTH) Rokietnica Sobota | str. 275nadproża, belki stropoweMYCZKOWSKI (MYC) Wrocław | str. 276skrzydła drzwiowe, ościeżniceNEOTHERM (NEO) Biskupiec | str. 278płyty styropianoweNOBILES (NOB) Warszawa | str. 279farby, emulsjeONDULINE (OND) Warszawa | str. 281gwoździe, membrany, papyOPOCZNO (OPO) Kielce | str. 283gres szkliwiony, płytki ścienne, dekroacjeORLEN ASFALT (ORL) Płock | str. 283asfalty DAKMET (DAK) Wolanów | str. 284podkładki, nakrętki, wkrętyPANELTECH (PAN) Chorzów | str. 286stolarka drzwiowaPARADYŻ CERAMIKA (PYŻ) Tomaszów Mazowiecki | str. 286glazura, terakotaPAROC (PAR) Trzemieszno | str. 289płyty z wełny kamiennejPIGMENT (PIG) Szczecin | str. 290kredy malarskie, wapno, maczki szamotowe, klejePLANNJA (PNJ) Warszawa | str. 292blachodachówki, blachapłaska, parapety, orynnowaniePLASTMO (PLS) Raszyn | str. 293systemy rynnowePOL TOR (PLT) Gorzów Wielkopolskie | str. 295materiały kolejowePOLBRUK (PLK) Gdańsk | str. 296kostki, krawężnikiPOL-SKONE (PSK) Lublin | str. 298stolarka okiennaPORTA KMI POLAND (POR) Bolszewo | str. 301drzwi wewnatrzlokalowe, drzwi wejściowePPHU JOLA (JOL) Gorzów Wielkopolski | str. 302materiały kolejowePPHU STAWEX (STW) Maciejowice | str. 304ceowniki, pręty, płaskownikiPRODEXPOL (PDX) Warszawa- Mory | str. 308płytki tarasowe, deski elewacyjne, ekodeskiPROMATTOP (PRT) Warszawa | str. 310płyty ognioochronne, szkłoPRUSZYŃSKI (PRU) Komorów | str. 312blachy dachówkowe, panele ściennePRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCJI BETONÓW PREFBET (PRF) Śniadowo | str. 313nadproża, elementy stropowe, bloczkiRELIEF (REL) Żabno | str. 315kamień dekoracyjnyREMMERS (RMM) Tarnowo Podgórne | str. 316systemy ochrony i renowacji budowliRIGIPS (RIG) Warszawa | str. 317płyty gipsowo-kartonoweROCKFON (RKF) Warszawa | str. 320płyty sufitoweROCKWOOL (ROC) Cigacice | str. 323płyty z wełny mineralnej, kamiennejROTO (RTO) Lubartów | str. 327stolarka okienna, wyłazy, markizy, roletyRUUKI (RUK) Żyrardów | str. 328blachy dachowe, blachy płaskieSCHIEDEL (SCH) Opole | str. 330kominy izolowane, kanały wentylacyjneSCHOMBURG (SCM) Kutno | str. 332chemia budowlanaSCHWENK (SNK) Warszawa | str. 334maty z wełny mineralnejSEMAG (SEM) Zabrze | str. 336płyty na palce zabawSEMMERLOCK (SMM) Kołbiel | str. 338kostka brukowa, płyty, bloczki betonoweSILIKATY OSTROŁĘKA (SLO) Ostrołęka | str. 339bloczki, zaprawySILIKONY POLSKIE (SKP) Nowa Sarzyna | str. 340farby, impregnatySILKA (XELLA) (SLK) Warszawa | str. 342bloczki, cegłySINIAT Sp. (SIN) Warszawa | str. 342płyty gipsowo-kartonowe, płyty dźwiękochłonne, sufity modułowe, profile, klapy reiwzyjneSKALIMEX-BORÓW (KGS) Strzegom | str. 346wyroby kamienneSKLEJKA EKO (SKE) Ostrów Wielkopolski | str. 347sklejkaSOLBET (SLB) Solec Kujawski | str. 348betony komórkoweSOLBET KOLBUSZOWA (SOL) Kolbuszowa | str. 350bloczki z betonu komórkowegoSOPRO (SOP) Warszawa | str. 352dyspersje, zaprawy, środki do czyszczenia, farby ochronneSPÓLDZIELNIA INWESTYCJI I BUDOWNICTWA ŁOWICZ (SBŁ) Łowicz | str. 353elementy drogoweSTEICO (STI) Czarnków | str. 354maty do izolacji cieplnej, płyty izolacyjneSTO (STO) Warszawa | str. 355powłoki gruntujące, tynki, farbySTOLBUD WARSZAWA (STB) Warszawa | str. 357stolarka okienna i drzwiowaSTOLBUD WŁOSZCZOWA (SBW) Włoszczowa | str. 359stolarka okienna i drzwiowaŚNIEŻKA (SNZ) Brzeźnica | str. 360farby, lakieryTARKETT (TAR) Warszawa | str. 362wykładzinyTARNOPAK (TRN) Jasło | str. 364szalunki kartonoweTECHBUD (TCH) Kraków | str. 364elementy ekranówTHERMOSHIELD (THS) Kluczbork | str. 365powłoki termoceramiczne ochronneTORAED (TOR) Kunice | str. 366impregnaty, tynki, farbyTORGGLER (TOG) Zgierz | str. 367chemia budowlanaTORMAX (TRM) Gliwice | str. 369materiały kolejoweTRYKACZ (TRY) Lubartów | str. 370belki żelbetowe, płyty drogoweURSA (URS) Warszawa | str. 371płyty akustyczne, płyty z wełny mineralnejVELUX (VLX) Warszawa | str. 373kołnierze uszczelniające, okna do poddaszyVG ORTH (VGO) Jaworzno | str. 376płyty gipsowe, chemia budowlanaVIDARON (VID) Brzeźnica | str. 377impregnaty do drewnaWEBER TERANOVA (WTR) Warszawa | str. 378profile okienne, listwy cokołowe, farby, zaprawy, klejeWEDI POLSKA (WED) Wieliczka | str. 380płyty budowlane, płyty balkonoweWIDAR (WID) Warszawa | str. 382bramy, siatki, stopnie, słupkiWIENERBERGER KORAMIC (WRG) Warszawa | str. 384pustaki, cegły, zaprawyWIENERBERGER POROTHERM (WRG) Warszawa | str. 385pustaki, cegły, zaprawyWIENERBERGER TECRA (WRG) Warszawa | str. 388pustaki, cegły, zaprawyWIK PLAST (WPL) Olsztynek | str. 390parapetyWPS-SA (WPS) Mirosław Ujski | str. 391materiały kolejoweYTONG (XELLA) (YNO) Warszawa | str. 392betony, bloczkiZAKŁAD STOLARKI BUDOWLANEJ (CAL) Suwałki | str. 394wkłady kominoweZAKŁADY CERAMICZNE BOLESŁAWIEC (ZCR) Bolesławiec | str. 396wkłady kominoweALFABETYCZNY INDEKS MATERIAŁÓW | str. 397 WIĘKSZY ASORTYMENT MATERIAŁÓW PRODUCENTÓW ZNAJDUJE SIĘ W BAZIE ORAZ W PŁYTOWYM WYDANIU CENNIKA ELEKTRYCZNEGO. 1. Wprowadzenie W naszym kraju widać gołym okiem, że się buduje. Jak Polska długa i szeroka pra­cują żurawie budowlane, mnożą się zapory i objazdy z tytułu prowadzenia robót drogo­wych i inżynieryjnych, na placach budów uwi­jają się robotnicy a odgłosy normalnego życia mieszają z odgłosami robót budowlanych. W liczbach branża budowlana wygląda do­syć imponująco. Jak podaje Główny Urząd Statystyczny: produkcja sprzedana budowlano – montażo­wa (w cenach bieżących) niezmiennie rośnie (z małymi wyjątkami) od 2010 r. Przykładowo w 2010 wynosiła 160,8 mld zł, w 2015 r. -171,3 mld zł, w 2017 już 186,8 mld zł,w grudniu 2018 r. produkcja budowlano – mon­tażowa wzrosła o 12,2% w stosunku do grud­nia 2017 r. , natomiast w okresie styczeń -grudzień 2018r. była wyższa o 17,9% w po­równaniu z notowaniami w analogicznym okresie 2017 I półroczu 2018 wydano ogółem 92 801 po­zwoleń na budowę, gdy tymczasem w I poło­wie 2017r. wydano 90 000, a w analogicznym okresie 2016 r. – 83 420 pozwoleń. Jednocześnie, wg sporządzonych na zlece­nie różnych środowisk raportów, raportu Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa, BIG InfoMonitor, BIK czy raportu firmy badaw­czej SPECTIS, pomimo ożywienia na rynku bu­dowlanym spada rentowność firm wykonaw­czych, której miarą efektów jest zysk operacyj­ny lub zysk netto. Wg specjalistów stoją za tym rosnące koszty produkcji, rosnące koszty wynagrodzenia, ceny paliw i energii, ceny mate­riałów budowlanych, jak również brak płynności przy utrzymujących się zatorach płatniczych. 2. Rynek budowlany w okresie 2017-2018 Zauważyć jednak należy, że na niską ren­towność firm wykonawczych wpływają nie tyle rosnące koszty produkcji, co ich wzrost na grun­cie zaistniałych zdarzeń w minionym okresie. Inwestorzy poprzez silną pozycję na rynku przy­czyniali się do zaniżania cen przez wykonaw­ców, nawet przy długoterminowych i kapitało­chłonnych przedsięwzięciach budowlanych. Zawarte przed laty, w okresie tzw. ?rynku zamawiającego” kontrakty na realizację robót budowlanych, na niekorzystnych dla wykonaw­ców warunkach zaczęły w wielu przypadkach przynosić straty. Efektem tego zjawiska jest zwiększająca się obecnie liczba upadłości firm wykonawczych. Wg Money – Grupy WP tylko w pierwszej połowie 2018 r. liczba upadłości firm budowlanych wzrosła o 18 proc. w stosunku do analogicznego okresu 2017 r. Ratunkiem dla firm wykonawczych, które popadły w kłopoty finansowe jest pozyskanie bardziej lukratywnych zamówień na roboty bu­dowlane, które pokryłyby ujemne wyniki przedsiębiorstw, podreperowały ich kondycję a przede wszystkim pokryły straty z realizacji zaniżonych wcześniej kontraktów. Dzięki mniejszej konkurencyjności firm budowla­nych, wykonawcy skwapliwie wykorzystują uwarunkowania rynkowe stawiając zamawia­jącym wysokie oczekiwania finansowe, które w chwili obecnej mają szansę na akceptację inwestorów. Aktualnie postępowaniem przetargowym na roboty budowlane zainteresowana jest jed­na – dwie firmy wykonawcze (w sporadycz­nych przypadkach kilka), gdy tymczasem w latach 2010 -2015 było ich nawet kilkana­ście. W takiej sytuacji wykonawcom daleko jest do zaniżania ofert żeby pozyskać zamó­wienie, a wręcz przeciwnie. Zasada popytu i podaży pozwala im na podejmowanie stra­tegicznych decyzji zwiększających wysokość wynagrodzeń, nawet przy zagrożeniu unie­ważnieniem postępowania przetargowego. Wykonawcom nic nie stoi na przeszkodzie, w kalkulowaniu poziomu wynagrodzenia według własnego uznania, ponieważ poziom ten weryfi­kuje rynek. W chwili obecnej ta weryfikacja, przez małą ilość przystępujących do przetargu firm jest niska, wobec czego wykonawcy zaczynają uwzględniać w ofertach ryzyko wynikające z cha­rakteru zamierzonej inwestycji. Ryzyko to w okre­sie ?rynku zamawiającego” było niedoszacowywane, co jak się okazało było szkodliwe dla wy­konawców. Odpowiedzialność z tytułu bez­władności przedsięwzięcia budowlanego, termi­nowości, kar, zdarzeń nieprzewidywalnych, za­ostrzenia przepisów o zatrudniania robotników etatowych itd. nie przekładała się wówczas w ża­den sposób na poziom wynagrodzenia. Kiedy pozycja zamawiających uległa osłabie­niu, to teraz, zgodnie z zasadami ekonomii, opty­malną jest sytuacja w której wykonawca propo­nuje ofertę z satysfakcjonującym wynagrodze­niem uwzględniającym godziwy zysk i ryzyko a zamawiający ją wybiera, bo jeszcze będzie w stanie unieść ciężar tych kosztów. Obecnie, jak wskazuje analiza Biuletynu Za­mówień Publicznych wykonawcy badają rynek pod kątem możliwości finansowych zamawiają­cych. Przyjmując badaną grupę postępowań przeprowadzonych w 2019r. za 100%: w 32% przypadków ofert zamawiający unie­ważnili postępowania z powodu braku ofert lub zawyżonych przez wykonawców oczeki­wań finansowych przewyższających kwoty, które zamawiający mogli przeznaczyć na sfi­nansowanie zamówienia,w 41% przypadków zamawiający wybierali oferty z wyższym wynagrodzeniem niż war­tości robót budowlanych skalkulowane w kosztorysach inwestorskich,w 27% przypadków zamawiający wybierali oferty z niższym wynagrodzeniem niż wska­zywały kosztorysy inwestorskie. Reasumując, na dzień dzisiejszy jest duży odsetek unieważnianych ofert, co może wy­nikać z trzech przyczyn: wykonawcy mają wygórowane żądania w sto­sunku do możliwości zamawiających,zamawiający nie są elastyczni i utożsamiają wartość wynikającą z kosztorysu inwestor­skiego z kwotą, którą zamawiający zamierzają lub też mogą przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia (szerzej na ten temat w punkcie 4). W konsekwencji, jeżeli wpłyną w postę­powaniu oferty z wynagrodzeniem przekra­czającym wartość inwestorską unieważniają to postępowanie,kosztorysy inwestorskie sporządzone zosta­ły nieprawidłowo. Zauważyć jednak należy, że jest duży od­setek przypadków (41%), w których zamawia­jący wybierali oferty z wynagrodzeniem wy­ższym o 23%-30% niż kalkulacje inwestorskie. W tych postępowaniach maksymalne oferty przekraczały kalkulację inwestorską o kilka­dziesiąt procent, a w skrajnym przypadku nawet 266%. Reasumując, obecnie mamy do czynienia: z wysokimi cenami robót w budownictwie,ze znaczącymi różnicami pomiędzy wyni­kami kalkulacji ofertowej a inwestorskiej. Wzrost cen robót w budownictwie wiąże się ze wzrostem kosztów produkcji ale co jest przyczyną rozbieżności pomiędzy kalkulacja­mi inwestorskimi a ofertowym? Przyczyn można upatrywać przede wszystkim w przepisach, które ściśle określają sposób wg którego zamawiający winni prze­prowadzić kalkulację inwestorską i które nie przewidują w formule kalkulacyjnej składnika przeznaczonego na rezerwę, tak jak w innych krajach unijnych. Tymczasem wykonawcy, którzy dążą do uzy­skania satysfakcjonującego zysku przy ogrom­nej odpowiedzialności i ryzyku, przekładają te oczekiwania, o czym już wspomniano, na wy­ższe wynagrodzenie. Te oczekiwania obecnie są ponad miarę wysokie ponieważ wykonawcy znaj­dujący się w złej kondycji finansowej starają się tym sposobem poprawić dotychczasowe wyniki firm, a nawet wyciągnąć je z zapaści finansowej do czego przyczyniły się niedoszacowane wcze­śniej kontrakty. Przyczyną jest również nadinterpretacja przepisów przez urzędników, polegająca na dodatkowym usztywnianiu zasad kalkulacyj­nych. Chodzi tu przede wszystkim o nagmin­ne stosowanie w kosztorysach inwestorskich średnich cen czynników produkcji, kiedy w ak­tualnej sytuacji rynkowej można byłoby z po­wodzeniem stosować ceny z obszaru po­między cenami średnimi a maksymalnymi, co uwzględniłoby nieformalną rezerwę i zbliży­łoby wycenę inwestorską do ofertowej. Wg przepisów regulujących kalkulację in­westorską wycena winna być sporządzona w oparciu o dane rynkowe lecz bez skonkre­tyzowania, że powinny to być dane uśrednio­ne. Skoro w wydawnictwach publikowanych prezentowane są maksymalne ceny czynni­ków produkcji to należy uznać, że z takimi cenami można zetknąć się na rynku (szerzej na ten temat w punkcie 3 artykułu). 3. Kalkulacja inwestorska w praktyce Zamawiający dysponujący środkami publicz­nymi zobowiązani są sporządzać kalkulację in­westorską zgodnie z aktami wykonawczymi do ustawy Prawo zamówień publicznych, a przede wszystkim zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowa­nych kosztów prac projektowych oraz planowa­nych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno – użytkowym. W myśl tego rozporządzenia podstawą spo­rządzania kosztorysu inwestorskiego są ceny jednostkowe robót budowlanych. Przy ich ustalaniu należy stosować w kolejności ceny jed­nostkowe robót określone na podstawie danych rynkowych, w tym danych z zawartych wcześniej umów lub powszechnie stosowanych, aktual­nych publikacji. W drugiej kolejności ustawodaw­ca wskazuje na możliwość przeprowadzenia kalkulacji szczegółowej w oparciu o kalkulację poszczególnych grup kosztów: robocizny, ma­teriałów i sprzętu, zgodnie z formułą kalkulacyjną wynikającą z rozporządzenia, w której nie ma składnika przewidzianego na rezerwę finansową związaną z ryzykiem przedsięwzięcia inwesty­cyjnego. W sytuacji, kiedy to wykonawca zaczyna stawiać warunki na rynku z powodu niskiej konkurencyjności ujawniają się słabe strony tych przepisów. Mianowicie, wykorzystanie danych wyni­kających z zawartych wcześniej umów, co jest oczywiście możliwe, grozi że będą to w dużej mierze dane archiwalne sprzed lub z począt­ku okresu dominacji wykonawcy na rynku, a zatem niższe niż obecnie. Dlaczego? Po­nieważ od ponad roku część z zamawiających unieważnia postępowania przetargowe z uwa­gi na posiadanie przez nich środków niewy­starczających na wybór najkorzystniejszej oferty. W efekcie nie mają bazy informacyj­nej z bieżącymi cenami jednostkowymi robót. Wobec takiej sytuacji zamawiający mogą skorzystać z drugiej możliwości, tj. z publikato­rów informujących o cenach w budownictwie. Zauważyć jednak należy, że ceny jednostkowe robót kalkulowane są wg formuły wynikającej z rozporządzenia oraz w oparciu o katalogi bazy normatywnej (KNR, KKR, KSNR KNP) i średnie ceny rynkowe czynników produkcji notowane przez firmy badające rynek tj. stawki robocizny kosztorysowej i narzuty, ceny materiałów, ceny pracy sprzętu. Tak skalkulowane ceny jednost­kowe zawsze będą jednak niższe od cen wyko­nawców w okresie ich dominacji na rynku z tej prostej przyczyny, o czym wcześniej wspomnia­no, że nie uwzględniają rezerwy finansowej. Zamawiającym pozostaje jeszcze jedna moż­liwość, mianowicie przeprowadzenie samodziel­nej kalkulacji szczegółowej. Jeżeli kalkulację przeprowadzą w oparciu o średnie ceny czynni­ków produkcji otrzymają oni wyniki zbliżone do cen jednostkowych robót zawartych w publika­torach, które bazują właśnie na tych danych. Za­stosowanie natomiast cen z obszaru powyżej średnich notowań pozwoli na zbliżenie wyceny inwestorskiej do wykonawczej. Wielu zamawia­jących, jak wynika z rozeznania rynku, unika jed­nak takiego rozwiązania obawiając się kontroli i zarzutów niegospodarnego zarządzania środ­kami publicznymi. Podsumowując, zamawiający muszą się li­czyć z tym, że inwestowanie w chwili obecnej wiąże się z większymi nakładami finansowymi niż w latach wcześniejszych w których był ugrun­towany ?rynek zamawiającego”. Zamawiający otrzymywali wówczas oferty o 20-30% niższe od wartości wynikających z wycen inwestorskich, a nawet jeszcze niższe w przypadku robót inży­nieryjnych. Wówczas, na prośbę swoich klien­tów firma ORGBUD-SERWIS rozpoczęła pre­zentację notowań cen minimalnych również w cenach nabycia (łącznie z kosztami zakupu) celem ułatwienia zamawiającym skorzystanie z publikatorów. Brak w urzędowej formule kal­kulacyjnej składnika przeznaczonego na rezer­wę związaną z ryzykiem nie przeszkadzał, po­nieważ też był pomijany przez wykonawców, któ­rzy chcieli pozyskać zamówienie. Wybieranie przez zamawiających niedoszacowanych ofert i brak możliwości ich weryfikacji przyczynił się do bankructw i likwidacji szeregu firm wykonaw­czych co przekłada się na stan obecny rynku budowlanego. 4. Budżet zamawiającego Wobec panującej na rynku niestabilnej sy­tuacji zwrócić uwagę należy na ustawy Prawo zamówień publicznych wg którego: Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli:nie złożono żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu albo nie wpłynął żaden wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu od wykonawcy niepodlegającego wyklucze­niu, z zastrzeżeniem pkt 2 i 3;w postępowaniu prowadzonym w trybie za­pytania o cenę nie złożono co najmniej dwóch ofert niepodlegających odrzuceniu;w postępowaniu prowadzonym w trybie licy­tacji elektronicznej wpłynęły mniej niż dwa wnioski o dopuszczenie do udziału w licytacji elektronicznej albo nie została złożona żadna oferta;cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą za­mawiający zamierza przeznaczyć na sfi­nansowanie zamówienia, chyba że zama­wiający może zwiększyć tę kwotę do ceny naj­korzystniejszej oferty. Komentując przytoczony przepis: po pierwsze – ustawodawca nie utożsamia wartości wynikającej z kosztorysu inwestor­skiego z kwotą, którą zamawiający zamie­rza przeznaczyć na sfinansowanie zamó­wienia. Gdyby było inaczej przepis nakazy­wałby odrzucenie oferty z najniższą ceną, któ­ra byłaby wyższa od wartości wynikającej z kosztorysu inwestorskiego. Tak więc kwo­ta, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia może być wy­ższa od kwoty wynikającej z kosztorysu in­ drugie – to zamawiający jest decydentem, który ocenia czy w konkretnej sytuacji gospo­darczej, w konkretnym postępowaniu przetar­gowym może zwiększyć kwotę którą zamie­rza przeznaczyć na sfinansowanie zamówie­nia do ceny najkorzystniejszej oferty czy też nie. Jeżeli nie zwiększa tym samym unieważ­nia postępowanie. Reasumując, zamawiający ma możliwość przy istniejącym stanie przepisów, wyboru ofer­ty, której wartość przewyższa wartość wynika­jącą z kosztorysu inwestorskiego. Musi mieć jed­nakże świadomość aktualnej sytuacji rynkowej, musi być na to przygotowany decyzyjnie i musi mieć zabezpieczone wyższe środki. Takie dzia­łanie oczywiście wiąże się z dużą odpowiedzial­nością z uwagi na przepisy dyscyplinujące za­rządzanie finansami publicznymi, a zatem po­stępowanie musi być podbudowane meryto­ryczną analizą rynku, uzasadnieniem wyboru oferty i właściwymi dokumentami. W minionym okresie tzw. ?rynku zamawia­jącego”, w którym składanych ofert w postę­powaniu o udzielenie zamówienia było wiele, a ceny były konkurencyjne, zamawiający co najwyżej mogli zetknąć się z zarzutem wybo­ru oferty z rażąco niską ceną. Oczywiście taki wybór mógł skończyć się niską jakością wy­konanych robót budowlanych lub też przerwa­niem budowy, lecz odpowiedzialność z tytułu wyboru oferty generującej taki stan rzeczy w zasadzie się rozmywała. 5. Ceny robót budowlanych Czytając artykuły i komentarze w prasie na temat aktualnej sytuacji w budownictwie można odnieść wrażenie, że przyczyną rosnących cen w budownictwie jest przede wszystkim wzrost cen materiałów budowlanych i kosztów roboci­zny. O ryzyku uwzględnianym obecnie przez wykonawców, dziennikarze mówią niewiele albo wcale. Sprawdzenia zatem wymaga czy rzeczy­wiście zmiany cen materiałów i kosztów roboci­zny wpływają w tak znaczącym stopniu na ceny robót budowlanych, żeby uzasadnić tym oferty wykonawców przekraczające budżet inwestora o 200-300%. Analizując ceny i koszty prezentowane przez firmę ORGBUD-SERWIS monitorującą rynek budowlany, uznać należy, że na przestrzeni ostatniego roku (porównywano ceny IV kwarta­łu 2017 i 2018) ceny obiektów kubaturowych wzrosły średnio od 4,2% do 5,4% w zależności od grupy badanych obiektów (budynki wieloro­dzinne, jednorodzinne, handlowo – usługowe, użyteczności publicznej, warsztatowe). W przypadku robót inżynieryjnych ceny wzrosły w przedziale od 1,7% do 7,9% w za­leżności od zastosowanej technologii (rodzaj materiału, sposób wykonania wykopu), oraz lokalizacji (teren zabudowany, teren niezabu­dowany). Z kolei wzrosty cen robót drogowych oscy­lowały na poziomie 5% – 8% w zależności od zastosowanej technologii. Wg publikacji Głównego Urzędu Staty­stycznego pt. ?Ceny robot budowlano – mon­tażowych i obiektów budowlanych” wskaźniki wzrostu cen obiektów kubaturowych były nie­co niższe niż prezentowane przez ORGBUD-SERWIS, mniej więcej na poziomie 3,6% do 4,8%, wskaźniki wzrostu cen robót drogowych na poziomie 3,2 do 3,7%. Do robót inżynie­ryjnych trudno się odnieść z uwagi na nie­wielką ich reprezentację w publikacji. Biorąc powyższe pod uwagę, można uznać, że wyniki podawane przez oba te źró­dła są zbieżne. Należy jednak zwrócić uwa­gę, że zarówno firma ORGBUD-SERWIS jak i GUS nie uwzględniają w swoich prezenta­cjach kosztów ryzyka, które przewiduje wy­konawca w kalkulacji robót budowlanych. 6. Ceny czynników produkcji Prezentacje firmy ORGBUD-SERWIS wska­zują, że ogółem wartość materiałów użytych do budowy obiektów kubaturowych wzrosła pomię­dzy IV kw. 2017 a IV kwartałem 2018 od 1,7% do 3,7%, a przy obiektach inżynieryjnych od 1% do 5,8 %. Jeśli chodzi o konkretne materiały to zmiany ich cen na przestrzeni roku są mocno zróżnicowane. Uzależnione są one od czynni­ków obiektywnych, jak np. zmienność cen su­rowców do produkcji, kosztów energii i paliw, konkurencyjność materiału na rynku, pory roku i subiektywnych dotyczących konkretnego pro­ducenta, jego pozycji na rynku, prowadzonej po­lityki sprzedaży, kosztów pracy w danym przed­siębiorstwie. Reasumując, na przestrzeni ostatniego roku wyraźnie wzrosły ceny ?ceramiki”, przykładowo ceny cegieł budowlanych pełnych wzrosły w gra­nicach 5,5%, pustaków Porotherm w przedziale od 11% do 23%, pustaków Mega-Max od 21% do 40%, pustaków Keraterm od 19% do 31%. Wzrosły również ceny innych materiałów do wznoszenia ścian, ceny bloków wapienno – piaskowych w przedziale od 11% do 19%, bloczków z betonu komórkowego od 10% do 18%, bloczków keramzyto – betonowych od 11% do 40%. Ceny materiałów docieplających, przykła­dowo płyt z wełny mineralnej nie pozostały wtyle za ceramiką wzrastając od 11% do 22%. W dynamice wzrostu dorównywały im również ceny szkła płaskiego, których zmia­ny szacuje się w przedziale od 14% do 22%. Nieco mniej wzrosły ceny płyt OSB bo w prze­dziale od 15% do 16% i ceny płyt wiórowych prasowanych od 6,9% do 9,7%. Na rynku stali również odnotowano dużą zmienność, przykładowo ceny kształtowników wzrosły średnio od 5% do nawet 10%, prę­tów żebrowanych do zbrojenia betonu od 8,4% do 9%, blach czarnych, ocynkowanych, trapezowych od 11% do 14%. W budownictwie drogowym ważącym ma­teriałem są asfalty, których ceny wzrosły w ba­danym okresie o ok. 33%-34% i spowodowa­ły wzrost cen mieszanek mineralno – asfalto­wych od 10% do 15%. Teraz jednak monitoring rynku wskazuje, że w I kw. 2019r. nastąpiła znaczna korekta cen asfaltów podobnie jak cen stali. Bez względu na rodzaj inwestycji kluczo­wym materiałem w budownictwie są kruszy­wa do betonów, zapraw, do drogownictwa, których ceny w badanym okresie wzrosły w przedziale od 5% do 13% w przypadku pia­sków do zapraw, czy nawet 17% w przypad­ku kruszyw łamanych do betonów. Są również materiały, których ceny wzrosły w znikomym stopniu lub też nawet spadły na co przykładem mogą być folie budowlane czy też ogólnie chemia budowlana, niektóre materiały stosowane przy robotach inżynieryjnych np. rury kanalizacyjne strukturalne z PE, rury PVC i z PP, kształtki z PVC i PP, rury drenażowe z PP a tak­że rury aluminiowe, maty i otuliny z wełny mine­ralnej, otuliny poliuretanowe. Ta nierównomierność w zmianach cen ma­teriałów spowodowała, że wartość materiałów użytych do budowy obiektów budowlanych wzro­sła na przestrzeni roku tylko o kilka procent. Podsumowując, to nie zmiany cen ma­teriałów budowlanych są przyczyną spek­takularnych obecnie wzrostów cen w bu­downictwie, chociaż oczywiście one też mają swój w tym udział. 7. Stawki robocizny kosztorysowej i ce­ny pracy sprzętu Kolejnym czynnikiem wpływającym na ceny robót budowlanych są stawki robocizny koszto­rysowej, które w przeciągu ostatniego roku, wg notowań ORGBUD-SERWIS zwiększyły się w przedziale średnio od 9,20% do 9,86% w zależ­ności od branży robót. Zmiany te spowodowane zostały urzędową regulacją wysokości minimal­nego wynagrodzenia, spadkiem bezrobocia oraz zaostrzeniem przepisów odnośnie zatrudniania przez firmy budowlane robotników etatowych. Z kolei ceny pracy sprzętu wzrosły jedynie o kilka procent, najczęściej w przedziale 2-3%. Tak więc zmiany stawek robocizny kosztory­sowej poniżej progu 10% w ciągu roku i pracy sprzętu w przedziale 2% – 3% nie tłumaczą, po­dobnie jak zmiany cen materiałów, sytuacji ce­nowo – kosztowej w budownictwie z którą mamy w tej chwili do czynienia podbudowując tym sa­mym postawioną tezę, że przyczyną jest uwzględniany w kalkulacjach ofertowych czyn­nik ryzyka. 8. Podsumowanie Rok 2018 jest rokiem w którym nastąpiły wyraźne zmiany cenowo – kosztowe w budow­nictwie. Wg przeprowadzonej analizy na wy­branej grupie ogłoszeń z Biuletynu Zamówień Publicznych, 32% procent postępowań było unieważnionych z tytułu niższego budżetu za­mawiających na realizację przedmiotu zamó­wienia od proponowanych wynagrodzeń przez wykonawców, a w przypadku 41% zamawia­jący wybierali oferty w których proponowane wynagrodzenie było wyższe od kalkulacji in­westorskiej średnio o 23%-30%. Tak wiec sytuacja jest odmienna od tej, z którą się przyszło zmierzyć stronom procesu inwestycyjnego w latach 2009 – 2016. Wów­czas, z uwagi na dużą konkurencyjność wy­konawców w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego proponowane wyna­grodzenia były o 30-40% niższe od budżetów zamawiających. W konsekwencji zawarte kon­trakty na niekorzystnych warunkach dla wy­konawców, przyczyniły się do szeregu upa­dłości firm budowlanych powodując spadek na rynku ilości przedsiębiorstw wykonaw­czych. W ślad za tym, zgodnie z zasadami ekonomiki, wykonawcy zmienili swoje ocze­kiwania finansowe i sposób kalkulacji ofert do­stosowując się do aktualnej sytuacji rynkowej. Teraz proponowane przez nich wynagrodze­nia uwzględniają ryzyko związane z prowadze­niem długoterminowego i kapitałochłonnego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Ten właśnie składnik, który nie jest wyodrębniony lecz uwzględniany w cenach robót w innych składni­kach jest główną przyczyną wysokiego wzrostu cen robót w budownictwie i powstających roz­bieżności pomiędzy wysokością kalkulacji inwe­storskiej i ofertowej, a nie wzrost cen i stawek robocizny kosztorysowej, który to wzrost jest uwzględniany przez obie strony. Dodane: 21 sierpnia 2019 Ogólna sytuacja cenowa na rynku budowlanym w Maj 2017 r. ŚREDNI RUCH CEN USŁUG BUDOWLANYCH: +2,5% 2017-05-26 W maju firmy budowlane miały w końcu upragniony wyraźny wzrost cen usług (+2,5% m/m). Najbardziej podrożały ceny usług wykończeniowych +3,1 m/m. W drugiej grupie ciężkiego budownictwa ceny wzrosły o +2,5% m/m i w trzeciej terenowej ( najniższy wzrost cen ) usługi podrożały o +1,6% m/m. Rekordowo wzrosły ceny za biały montaż, położenie paneli podłogowych, wykonanie elewacji, murarskie ( klinkier) i usługi tynków maszynowych. Wzrost cen wahał się od +3,9% do +5,3% m/m. Najmniej podrożały niektóre usługi dekarskie, stolarki budowlanej, elektryczne i ogrodnicze. Najszybciej ceny rosły w województwach mazowieckim, małopolskim, podlaskim, świętokrzyskim i opolskim. Tu widać wyraźny wzrost cen również w słabszych inwestycyjnie województwach. Wolniej za to rosły ceny na Śląsku, Zachodnim Pomorzu i Ziemi Lubuskiej. Wzrost cen dopingują rosnące koszty pracy ( brak pracowników fizyczny osiągnął punkt krytyczny ) oraz utrzymująca się dobra koniunktura na rynku. Popyt nie jest może tych rozmiarów co w latach 2006-08, ale też firm budowlanych operujących na rynku jest mniej niż w tamtych latach. Do tego firmy budowlane są bardzo rozdrobnione z powodu braku kadr robotniczych. To wszystko daje obraz popytu przekraczającego podaż. Ceny usług budowlanych muszą więc rosnąć chociażby z powodów czystej gry rynkowej. W czerwcu taniej nie będzie, a nasi analitycy przewidują tempo wzrostu cen jeszcze szybsze... Ceny usług wykończeniowych - cennik Maj 2017 *Średnie ceny usług wykończeniowych: cena położenia płytek (glazura) , cena malowania ścian , cena montażu płyt G-K , cena wykonania parkietu ( położenie, cyklinowanie i lakierowanie), cena montażu WC (kpl), cena wykonania gładzi, cena montażu paneli podłogowych , cena wylewki betonowej mixokretem (z materiałem) Na koniec maja średnie ceny za usługi wykończeniowe poszybowały w górę o +3,1% m/m. Najszybciej drożały: biały montaż ( +5,3% m/m) oraz montaże paneli podłogowych ( +4,6% m/m). Nie było prac, które nie podrożały mniej niż +1,3% m/m. Duży popyt na usługi, rosnące koszty pracy i malejąca dostępność firm tego typu wróży dalszy wzrost cen w czerwcu. Czerwiec tradycyjnie należy do miesięcy o największym zapotrzebowaniu na prace wykończeniowe. Przestrzegamy inwestorów przed brygadami bez działalności gospodarczej - tani raczej nie idzie w parze z jakością. I nie warto płacić za ta samą pracę dwa razy... Ceny usług budowlanych - cennik Maj 2017 *Średnie ceny ciężkich usług budowlanych: cena położenia dachówki (ceramiczna), cena krycia papą , cena montażu więźby dachowej, cena murowania porotherm /silka , cena murowania elewacji (klinkier), cena montażu okna , cena elewacji ścian zewnętrznych, cena tynkowania maszynowego z materiałem (gips), cena tynkowania maszynowego z materiałem (cem-wap), cena wykonania instalacji elektrycznej, cena wykonania instalacji cena wykonania instalacji wod-kan, cena wykonania instalacji gazowej, cena zbrojenia stalą Ciężkie usługi budowlane w maju były najdroższe od początku roku, a tempo wzrostu cen wyniosło aż 2,5% m/m. Najbardziej w tym miesiącu podrożały usługi elewacyjne, niektóre murarskie ( klinkier ), tynkarskie i instalacje woda ( od +3,5% do +4,6%). Za to montaż stolarki budowlanej i prace elektryczne podrożały tylko minimalnie. W czerwcu możliwe jest utrzymanie tempa wzrostu cen powyżej 2% m/m. W firmach znów rosną koszty prac, brakuje robotników, a wolnych średnich firm budowlanych można szukać z przysłowiową świecą. Wygląda na to że w czerwcu będą drożały przede wszystkim elewacje, prace murarskie i tynkarskie. Tego typu firmy już trudno znaleźć w tej chwili na rynku... Ceny usług terenowych - cennik Maj 2017 roku *Średnie ceny robót ziemnych, brukarskich, ogrodzeniowych, ogrodniczych: cena wykopu ziemi (koparka), cena ułożenia kostki brukowej, cena montażu siatki ogrodzeniowej wraz ze słupkami, cena założenia trawnika Po dwóch miesiącach stabilizacji, a niekiedy nawet spadku cen, prace terenowe w maju stały się droższe o +1,6% m/m. Głównym powodem wzrostu cen było rozpoczęcie publicznych nowych inwestycji i ponowne ożywienie rynku prywatnego. Konkurencja zaczęła wyraźnie spadać. Najszybciej drożały w maju usługi brukarskie i ogrodzeniowe ( ponad +2% m/m) , wolniej rosły ceny robót ziemnych +1,1% i najwolniej ceny usług ogrodniczych ok +0,7% m/m. W czerwcu wzrost cen w grupie terenowej może być już mniejszy, ale inwestycji przybywa... Koszt budowy 1m2 domu - ceny Maj 2017 roku *Średnie koszty budowy domów w najważniejszych etapach w rozliczeniu na usługi i materiały na podstawie umów firm GBW...

średnie ceny robót budowlanych 2017